Kupiecka rodzina Roeslerów była bardzo zasłużona dla Warszawy. Przybyli z Czech do Warszawy w 1765 r. W 1911 r. przekazali Fundacji Szkolnej własnego imienia posesję przy Chłodnej 33. Przed 1914 r. według projektu Władysława Marconiego na posesji rozpoczęto budowę dwóch sąsiadujących ze sobą kamienic. Po lewej miał się znajdować budynek szkolny a po prawej budynek przeznaczony na wynajem. Pieniądze z wynajmu miały posłużyć utrzymaniu szkoły.
Budowę gmachu szkolnego przerwała pierwsza wojna światowa. Ukończono ją dopiero około 1919 r.
źródło:http://www.warszawa1939.pl - Budynek Szkoły Roeslerów
Gimnazjum męskie kupieckie im. Roeslerów było najlepszym gimnazjum w Warszawie (później liceum). Specyfika tej placówki polegała na tym, że oprócz świetnej organizacji obok przedmiotów ogólnokształcących, prowadzenia kantoru, ćwiczeń z księgowości, rachunkowości (istniało tu także muzeum towaroznawstwa) - szczególny nacisk kładziono na kształtowanie postawy obywatelskiej, społecznej i kształtowanie woli charakteru. Toteż absolwenci zaraz po skończeniu szkoły otrzymywali prace w handlu i byli cenieni jako niezastąpieni pracownicy. Przy szkole działało koło absolwentów, które miało nie tylko charakter towarzyski ale także pomagało w pośredniczeniu pracy i organizowaniu kursów udoskonalających.
Dbano o dobór uczniów i zanim przyjęto kandydata do szkoły musiał on przejść egzaminy i badania psychologiczne. Czesne wynosiło w latach 30 - tych 85 zł. Wyjątkowo dobrzy uczniowie mogli uzyskać ulgę w płaceniu czesnego nawet do 70%.
Podczas okupacji szkoła stała się zwyczajną szkołą handlową, choć uczniowie mogli zdawać w niej podziemną maturę. W 1940 roku gdy budynki szkolne znalazły się na terenie getta szkoła została przeniesiona na ulicę Krochmalną w miejsce sierocińca prowadzonego przez Janusza Korczaka.
źródło:http://www.culturapoloneza.ro - Janusz Korczak
W listopadzie uczniowie szkoły handlowej pomagali w przeniesieniu sierocińca pod adres Chłodna 33. Podczas tej przeprowadzki Niemcy zrabowali sierotom przewożone na furmankach jedzenie. Korczak natychmiast po tym udał się ze skargą na warunki i miejsce zasiedlenia do pałacu Blanka. Niemcy aresztowali go, ponieważ nie założył białej opaski z Gwiazdą Dawida. Trafił za to na Pawiak.
źródło:http://jimbaotoday.blogspot.com
Do swoich sierot wrócił dopiero w grudniu. Żydowski Dom Sierot w szkole Roeslerów mieścił się jedynie do października 1941 r.
https://www.youtube.com/watch?v=VLHwLHf-8Z0
źródło: YOUTUBE
Gdy ponownie zmieniły się granice getta dzieci znów przeniesiono. Tym razem do dawnej siedziby Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Pracowników Handlowych i Przemysłowych przy ulicy Siennej. A potem wszyscy zostali wywiezieni do Treblinki. Ale to już całkiem inna historia....
źródło:pzsgdziepolc.hekko.p
Po wyprowadzce dzieci, do opustoszałego budynku przy Chłodnej 33 ponownie wróciła szkoła handlowa - nie na długo, bo 26 marca 1943r. zamknięto ją i budynek został przejęty przez władze Generalnego Gubernatorstwa.
6 sierpnia 1943 r. na Chłodnej Niemcy ostrzelali ogniem artyleryjskim kamienice. Wtedy prawdopodobnie spaliły się obydwa budynki szkoły Roeslerów. Wzdłuż całej ulicy, także przy ruinach gmachu szkoły, okupanci dokonywali masowych mordów na cywilach i powstańcach.
źródło:http://www.sztetl.org.pl
Tablica umieszczona na murze w miejscu dawnej szkoły głosi, że rozstrzelano tu 200 osób.
źródło: http://www.warszawa1939.pl
W 1944 r. ustawiano przy ruinach szkoły stosy, na których palono zwłoki zamordowanych i poległych warszawiaków.
źródło: http://www.warszawa1939.pl
Jesienią 1945 r. na Chłodnej decyzją Pogotowia Budowlanego Biura Odbudowy Stolicy wydano zlecenie rozbiórki murów wypalonych kamienic. Zburzono ściany frontowe i wewnętrzne dawnej szkoły im. Roeslerów. I tak kamienica na Chłodnej pod numerem 33 przestała istnieć z podpisem nakazu rozbiórki z dnia 24 października 1945 r.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz