Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Oś Saska. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Oś Saska. Pokaż wszystkie posty

sobota, 31 maja 2014

DROGA KU WOLNOŚCI...


   Po Powstaniu Styczniowym administracja carska wyznaczyła kilka ulic przy których nie wolno było mieszkać Żydom. Taką ulica była także Chłodna. Ponadto zakazano noszenia pejsów i czap futrzanych.  Godzina policyjna znacznie utrudniała życie w mieście. W namiotach za kościołem św.Boromeusza biwakowało wojsko,  kolejna jednostka zaś umiejscowiła się za Rogatkami Wolskimi.  Nastąpiły masowe aresztowania i zsyłki na Sybir. Za noszenie czarnej odzieży na znak żałoby narodowej groziły kary pieniężne, zesłanie lub śmierć.


241lfo1


źródło:wczorajidzis.blogspot.com


   Jednym z przejawów represji był nakaz zmiany wszystkich szyldów sklepowych na rosyjsko-polskie. Cała elita warszawska  albo wyjechała do Francji na emigrację albo została zabita w walkach wyzwoleńczych.


   Ludzie bali się o dzień jutrzejszy. Trudno było o  pracę - część zakładów została zamknięta, bo Rosjanie powywozili maszyny i wyposażenie warsztatów do Moskwy czy Petersburga.


   Z czasem życie zaczęło wracać do miasta.


   Na Chłodnej ruch w interesie był cały czas. Powstawały kolejne zakłady produkcyjne i firmy. Zaczęto dobudowywać kolejne kondygnacje kamienic a w głębi posesji oficyny dla mniej zamożnych. Sanitariaty jednak znajdowały się na zewnątrz budynku, co stanowiło pewną niedogodność i przyjazne warunki do rozwoju różnych chorób zakaźnych.  Dobudowywano także dodatkowe skrzydła kamienic, które łączyły sąsiadujące ze sobą ulice: Krochmalną, Ogrodową. W ten sposób powstawały posesje otwarte na dwie strony z kilkoma studniami wewnątrz nich.


   W 1867 roku powstaje nieopodal Plac Kercelego - centrum drobnego handlu miejskiego.


   Mieszkanie na Chłodnej stawało się wówczas coraz droższe. Zakłady przemysłowe do tej pory funkcjonujące przy ulicy powoli zaczęły się przenosić na przedmieścia lub dalszą Wolę. Ceny parceli podskoczyły w górę, co niosło za sobą podniesienie czynszów mieszkalnych. Od frontu kamienice zamieszkiwali najzamożniejsi lokatorzy a od tyłu kolejno w głąb budynku ku strychom i piwnicom ci biedniejsi. Zamiast małych fabryczek (dość hałaśliwych) powstawały sklepy i rodzinne firmy usługowe. Chłodna stała się reprezentacyjną ulicą Warszawy.


   t_img_4756_112
źródło:www.forum-ochoty.org.pl, Sokrates Starynkiewicz


   Prezydentura  rosyjskiego generała Sokratesa Starynkiewicza (od 1883 do 1894 roku) przyczyniła się do kolejnego podniesienia czynszów na Chłodnej. Została ona objęta systemem sieci wodno-kanalizacyjnej dla Warszawy oraz omnibusów (tramwajów konnych). Mieszkania od frontu ulicy - te najdroższe były kilku pokojowe, wyposażone w  wodę bieżącą i kanalizację. Zamieszkiwali je inteligenci i kupcy. W oficynach mieszkali majstrzy, robotnicy i czeladnicy. Toalety i pobór wody znajdował się w wydzielonych miejscach podwórek wewnętrznych.


indeks


źródło:frontwola.blogspot.com


   Kolejnym rewolucyjnym posunięciem było zadbanie o wywóz śmieci, śniegu i wszelkich nieczystości z brukowanych ulic miasta - w tym oczywiście z Chłodnej. Prezydent nakazał rozświetlić miasto -  poprzez  zamontowanie dodatkowych latarni.


mirowskie-hale01


źródło:www.warszawska.info


    W 1898 roku zburzono sąsiadujące z Chłodną 4 pawilony Koszar Mirowskich. Wzniesiono na ich miejscu dwie duże hale targowe na 500 stoisk. Budowa hal był kolejnym już drugim (kościół św. Boromeusza)  wyłomem w koncepcji Osi Saskiej.



  Ruchy niepodległościowe jednak nie zamilkły, mimo poprawy bytowania mieszkańców Warszawy. Zesłańcy wracają do domów inni zaś są zsyłani. Coraz częściej dochodzi do strajków w fabrykach czy wręcz wybuchów niezadowolenia z powodu nie tylko trudnych warunków bytowania ale i braku swobód obywatelskich i narodowych.


   Na początku 1900 roku nastąpiła odczuwalna recesja. W 1904 roku przez Chłodną pod hasłem " Chleba i pracy"  przeszła manifestacja robotników, która kierowała swoją agresję nie tylko przeciwko burżuazji ale przede wszystkim okupantowi. Odpowiedzią na kolejną manifestację było wprowadzenie przez władze carskie stanu wojennego w Warszawie oraz kolejnych aresztowań i zsyłek. (W odwecie między innymi wrzucono bombę do Cyrkułu policyjnego przy Chłodnej 11).


   W 1905 - 1908 roku położono tory pod elektryczną linię tramwajową i wymieniono bruk na bazaltowo - granitową kostkę. Ruch na Chłodnej nie malał. Jadący do pożaru strażacy musieli uważać by nie wpaść na jadące ulicą tramwaje.


Wkrótce nadszedł rok 1914.....

poniedziałek, 26 maja 2014

750 LAT OSADNICTWA WZDŁUŻ ULICY CHŁODNEJ


   Obecność wczesnośredniowiecznych drewnianych zabudowań wzdłuż ulicy Chłodnej potwierdzono podczas badań archeologicznych przy Halach Mirowskich. Kolejne najazdy: litewskie, pruskie i ruskie skutecznie zrównywały z ziemią uparcie odbudowywane kolejny raz osady.


   Dlaczego teren ten był tak atrakcyjny dla zamieszkałej tutaj ludności? Otóż Mirów to najwyżej położony wówczas punkt starej Warszawy (114,5 m n.p.m). Suchy, żyzny położony na niewielkim wzniesieniu teren był świetnym miejscem do założenia gospodarstwa i zamieszkania. Z czasem wyrównano pagórki zasypując naturalne doły i rowy.


   Książę Bolesław II zakładając miasto podzielił je na prostopadle ułożone w stosunku do Wisły role. Wzdłuż wyznaczonych ról usytuowały się w naturalny sposób wzdłuż tzw. miedz, ulice - między innymi nasza Chłodna. Gościniec, droga dojazdowa do miasta - to pierwsza funkcja ulicy. Z czasem i rozwojem miasta nabierała dodatkowego znaczenia.


   119922


źródło:http://fotopolska.eu


   W 1712 roku król August II Sas postanowił na bazie Wersalu stworzyć trakt, który byłby godny wymaganiom baroku. Miała to być forma kompleksowego rozwiązania budowlano - architektonicznego i komunikacyjnego stolicy. W cały ten kompleks miał być wkomponowany system parków i ogrodów.  Projekt na wówczas bardzo nowoczesny ale i kosztowny. Król musiał skupić wszystkie działki wzdłuż wyznaczonej trasy pod Oś Saską.


449768


źródło:fotopolska.eu


   To był impuls rozwoju dla ulicy będącej od tej pory trasą wylotową z Warszawy. Usytuowanie koszar królewskich  (zwanych od jej pierwszego dowódcy Wilhelma Miera - Mirowskimi) w tym miejscu miało na celu ewentualna obronę władcy przed buntami i wewnętrznymi zamieszkami. To właśnie ulica Chłodna król kilkakrotnie uciekał z miasta.


images


źródło:www.skyscrapercity.com


    Dzięki tym działaniom Chłodna stała się miejscem gwarnym i przynoszącym zyski. Tu lub w jej okolicach mieszkali robotnicy, cieśle budujący Oś Saską. Pojawiły się tu noclegownie, karczmy, browary z których korzystali budowniczowie. Tu także między innymi z powodu obecności koszar wojskowych jak grzyby po deszczu wyrastały domy uciech dla samotnych lub niekoniecznie wiernych mężczyzn. W okolicach koszar niejaki generał Antoni Czapski na swoich gruntach postawił drewniane szopy zwane od jego nazwiska czapskimi budkami. W nich panowie i chłopcy mogli zaznać uciech cielesnych z paniami przypłacając zresztą często to zdrowiem a nawet życiem. Zostały zniszczone dopiero w 1794 roku podczas zmagań powstańczych.


05-02


źródło:www.skyscrapercity.com


   I tak Chłodna stała się ulicą handlowo-usługową w odróżnieniu od innych sąsiadujących ulic o charakterze raczej rezydencyjno-dworkowym.


281171


źródło:fotopolska.eu


    Tu można było zobaczyć wiele spektakularnych karier, tworzenia ogromnych fortun i majątków - jak i ich upadków. Chłodna była atrakcyjnym terenem inwestycyjnym. Dość wcześnie pojawiły się tu kamienice (jeszcze przed 1784 rokiem) były to obiekty reprezentacyjne, jednopiętrowe. Bardzo intensywny rozwój ulicy nastąpił po roku 1815 i utworzeniu Królestwa Kongresowego.


   Około 1820 roku na terenach Walicowa należącego do rodziny Walickich utworzono plac targowy, nazywany Placem Pod Lwem.  Do roku 1830 przy ulicy powstał szereg obiektów będących arcydziełami architektury. Tu mieściła się jedna z czterech rogatek warszawskich.


   Pierwszą nazwą ulicy Chłodnej była Aleja Lipowa (lub Wolska). Nazwa ulicy powstał prawdopodobnie od chłodu jaki dostarczały Lipy obsadzone wzdłuż alei po obu stronach. Inna koncepcja mówi o tym,  że w tym miejscu wiały tu dość silne wiatry , które w Warszawie wieją zazwyczaj z zachodu na wschód - tak jak usytuowana jest topograficznie ulica Chłodna. Dziś to zjawisko ze względu na zwartą zabudowę jest niemal niezauważalne.


221529


źródło:fotopolska.eu


 


 


 


 


 


 

sąsiedzi spod dwudziestki....

  W naszej kamienicy najważniejsze były kobiety.    To one trzymały rodziny razem. Nic bez nich nie mogło funkcjonować. Wiedziały wszystko...